اتئیسم (بیخدایی) یک اعتقاد نیست. اتئیسم، نداشتنِ اعتقاد به وجود هر گونه خدا است. اتئیست ها کسانی هستند که به خدا یا موجودات روحانی باور ندارند. برخی اتئیست ها از این پیش تر می روند و منکر وجود خدا، یا موجودات روحانی می شوند.

اگنوستیسیم

در بیان عادی به کسانی اگنوستیک (یا لاادری) می گویند که در مورد وجود خدا شک دارند. آنها باور ندارند که خدایی وجود دارد، و باور هم ندارند که خدایی وجود ندارد. بیش از یک میلیارد نفر در جهان باور ندارند که خدایی باشد، اما خیلی از آنان هم نمی گویند که اطمینان دارند خدایی نیست. اما معنای دقیق اگنوستیک با معنای متعارفی آن یکسان نیست. در معنای اصلی واژه، اگنوستیک یعنی کسی که فکر می کند هرگز نمی تواند چیزی در مورد فراسوی جهان مادی بداند، و به همین خاطر می اندیشد که نمی توان به این پرسش پاسخ داد که آیا خدایی وجود دارد یا نه.

تئیسم اگنوستیک: باور به خدا(ِیان) بدون ادعای معرفت یقینی وجود آن خدا(ِیان).

تئیسم گنوستیک: باور به خدا(یان) و اطمینان از وجود آن خدا(یان).

اتئیسم اگنوستیک: بی باوری (یا فقدان باور) به خدا(ِیان) بدون ادعای معرفت یقینی به عدم وجود آن خدا(یان).

اتئیسم گنوستیک: بی باوری (یا فقدان باور) به خدا(ِیان) در عین یقین به عدم وجود (یا امکان وجود) آن خدا(یان).

اتئیسم همان مزیتی را دارد که در حالت کلّی شکاکیت دارد. هنگامی که به ادعایی فاقد شواهد کافی بر می خوریم، اگر آن را نپذیریم، خطر اینکه گول بخوریم، کلاه سرمان برود، یا تحمیق شویم کمتر است. هیچ تضمینی در کار نیست که روش شکاکانه همیشه به نتیجه گیری درست منجر شود، اما شکاکیت روش مناسبی برای حفظ صحت اندیشه و شخصیت، و اجتناب از مسخّر دین فروشان شدن است.

برخی می گویند باور به وجود خدا "شرط بندی خوب" ی است زیرا حتی اگر خدایی در کار نباشد، چیزی از دست نخواهیم داد – اما اگر خدا موجود باشد و ما به او باور نیاورده باشیم، به خاطر بی باوری مان تا ابد در آتش جهنم خواهیم سوخت. این استدلال اشکالاتی جدی دارد و مبنایی عقلانی برای باور داشتن به خدا نیست. به همین خاطر کسی که پرسش بالا را با الهام از آن مطرح کند هم سئوال معقولی نکرده است. پرسشگر فرض می گیرد که باورها را می توان برپایه ی آنچه که فکر می کنیم به سودمان است "انتخاب کرد". – حتی اگر این فرض هم درست باشد، معلوم نیست که چنین انتخابی به سودمان باشد.

اتئیست به ناچار در معرض سوءظن و بی اعتمادی بخش بزرگی از تئیست های جامعه است. اتئیست ها اغلب نمی توانند بی باوری شان را نزد همکاران، همسایه ها، دوستان، یا حتی خانواده شان ابراز کنند. حتی برخی اتئیست ها عاق والدین می شوند. اتئیست ها در معرض تبعیض ها و حماقت های بخش وسیعی از مردم هستند با این حال، هیچ یک از این دشواری ها دلیلی برای اتئیست نبودن نیست. بسیاری از مسیحیان و مسلمانان افتخار می کنند که چگونه همکیشان آنها به رغم تعقیب و آزار معارضان ایمان خود را حفظ کرده اند. پس چرا حفظ صداقت روشنفکری به رغم تعقیب و آزار ناشی از شکاکیت، یا بی باوری به خدا برای اتئیست ها هم مایه ی افتخار نباشند؟

از هومن